Sześć lat temu VTT opublikowało listę technologii „Exponential hope”, obejmującą rozwiązania, w których Finlandia posiada szczególne kompetencje i które mogłyby pomóc w dokonaniu skoku zrównoważonego rozwoju oraz rozwiązywaniu globalnych wyzwań. Uwzględniono na niej małe reaktory modułowe (SMR) dla ciepłownictwa systemowego oraz przedstawiono trzyetapową ścieżkę rozwoju: tworzenie biznesu, rozwijanie kompetencji i technologii oraz łączenie technologii niezbędnych do przemysłowej eksploatacji i zastosowań.
W ciągu sześciu lat badacze VTT opracowali koncepcję reaktora dla ciepłownictwa systemowego, którą Steady Energy — spółka wydzielona z VTT — obecnie komercjalizuje. Gdy innowacja posuwa się tak daleko, że powstaje startup, wiele wyzwań zostało już rozwiązanych, a wpływ badań staje się wyraźnie widoczny: to zostanie wykorzystane, to stanie się rzeczywistością. Startup powstały na bazie badań tworzy nowy biznes i partnerstwa, zatrudnia ekspertów i wspiera rozwój przemysłu oraz przyciąga inwestycje do Finlandii. W miarę wzrostu może nawet umożliwić powstanie zupełnie nowego sektora przemysłowego.
Steady Energy pozyskało ponad 30 mln EUR finansowania i buduje swój pierwszy nienuklearny obiekt testowy na terenie dawnej elektrowni węglowej w Salmisaari w Helsinkach. Finlandia zyskała nową spółkę wzrostową, która oferuje realną alternatywę dla produkcji ciepła opartej na spalaniu. Przykładowo w UE połowa energii zużywanej przez gospodarstwa domowe przeznaczana jest na ogrzewanie, a większość tego ciepła wytwarzana jest z paliw kopalnych. Biomasa natomiast mogłaby być wykorzystywana w zastosowaniach o wyższej wartości dodanej zamiast spalania.
Ubiegły rok był punktem zwrotnym dla SMR. Na świecie pojawiły się pierwsze decyzje inwestycyjne. Cztery reaktory BWRX-300 zostaną zbudowane w Darlington w Kanadzie. Istnieje również realne zainteresowanie uruchomieniem projektów w Szwecji, Anglii i Polsce.
Istnieje kilka technologii SMR oraz dziesiątki różnych koncepcji instalacji na świecie. Nie wszystkie zostaną zrealizowane. Najbardziej dojrzałą technologią jest technologia reaktorów wodnych lekkich, na której opiera się również reaktor LDR-50 firmy Steady Energy. Technologia ta jest podobna do dzisiejszych dużych elektrowni jądrowych — ma największe doświadczenie licencyjne i eksploatacyjne, a łańcuchy dostaw są już w dużej mierze rozwinięte.
W VTT nadal wspieramy rozwój koncepcji małego reaktora LDR-50 i jesteśmy częściowym właścicielem Steady Energy. Koncepcja ta jest przykładem fińskiej doskonałości badawczej — reaktor jądrowy do ciepłownictwa systemowego można zbudować w oparciu o dobrze przetestowane rozwiązania, prostsze niż u konkurencji. Dzięki przejrzystym i bezpiecznym rozwiązaniom instalacje mogą być lokalizowane blisko sieci ciepłowniczych oraz obszarów mieszkalnych. Finlandia wprowadziła już zmiany w regulacjach dotyczących energetyki jądrowej, które to umożliwiają. Technologię można sprzedawać nie tylko w Finlandii, lecz także szeroko w Europie Wschodniej i Północnej — oraz szerzej na całym świecie.
Teraz nadszedł moment Finlandii, aby pokazać, że małe reaktory mogą być budowane i wdrażane w sposób komercyjnie opłacalny. Celem VTT jest bycie siłą napędową wzrostu gospodarczego opartego na zrównoważonych innowacjach. To obiecująca technologia, w którą warto inwestować długoterminowo.